تفهیم صداقت زن اول به شرح خود صداقت می پردازم.
صـداقت مطـابقت گفتار با واقـعیت است که به شش مورد تقـسیم میشود:
1-
صداقت در گفتار 2- صداقت در نیّت و قصد (بطوری که در اعمال او غیر از خدا
نباشد ولو در حد ضعیف) 3- صدق در مقام جزم 4- صدق در مقام وفا و عهد و
پیمان 5- صدق در عمل که برابری ظاهر و باطن است و 6- صدق در اخلاقیات و صفات است مانند: صبر، توکل، شکر و... .
حضرت امام صادق (علیه السلام) معیار واقعی در یک مسلمان صدق حدیث و ادای امانت قرار می دهد
(بحارالانوار ج 71، ص2) حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) می فرمایند: الصدق روح الکلام راستگویی روح گفتار است (غررالحکم و دررالکلم) و در اصطلاح (النجاه فی الصدق) و که نجات دهنده ی زن در این فیلم صداقت وی در گفتار و عمل بود که البته بهترین راه حل در مشکلات خانوادگی و... متوسل شدن به صداقت و بیان حقیقت است. گرچه پنهان کاری اولیه زن باعث ایجاد تنش و جدایی می گردد. دلهره ی مداوم ، سرک کشیدن مدام از پنجره ، ترس از تلفنهای مشکوک و رفت و آمدها ، حق سکوت دادن به باغبان گرفته تا پنهان کردن پلاک خودروی زانتیا و...(که ظاهراً شوهرش برای آبرو داری سپرده بود مقابل درب منزل پارک کنند) گرچه این رفتارها خیلی طبیعی بنظر می رسد و هر کس جای ایشان بود همین کار را انجام می داد البته شاید تا آن زمان به حسن رفتار و اعتماد شوهر خود پی نبرده که همان اول جریان را با وی در میان بگذارد، این اتفاقات برای شناخت شوهرش بدک هم نبود. در ضمن این زن هم زنی نبود که چیزی برای شوهر خود کم بگذارد چه از نظر خانه داری و احترام قائل شدن برای وی و خصوصیات دیگر . کمک زن به کودکان در گفتار درمانی که صد در صد به پول آن احتیاجی نداشت باعث رحمت و توجه بیش از بیش خداوند به او بود که از استجابت دعای وی برای دوست صدمه دیده ی خود می توان به آن پی برد ( لازم بذکر است که ای کاش میشد همه آدمها یک واحد گفتار درمانی را پاس می کردند تا مشکلات زندگی راحت تر حل میشد مخصوصاً زندگی زناشویی یا اصلاً مشکلی بوجود نمی آمد).
بگذریم در مورد مرد خانواده باید بگویم امانتداری وی قابل تحسین بود. اول امانتداری را توضیح می دهم بعد به شرح بقیه مطالب می پردازم .
امانت به معنی اطمینان نفس و آرامش قلب است. خداوند در سوره ی مؤمنون آیه 8 میفرماید: والذین هم لاماناتهم و عهدهم راعون، مؤمن
کسانی هستند که به امانتها و عهد و پیمان خود کاملاً وفا کنند. خداوند در
آیه 58 سوره نساء می فرماید: امانتها که بر عهده دارید به صاحبش برگردانید
و در آن تصرف نکنید و از خیانت در امانت بپرهیزید و بدانید که بعد از
ایمان و معرفت هیچ صفتی بالاتر از امین بودن نیست و بعد از کفر صفتی بدتر
از خیانت نیست، اطاعت از عبادت است و معصیت از خیانت . (این آیه کاربرد
زیادی در زندگی دارد که بنده یکی از آن را در اینجا بکار می گیرم) .
امانتهایی که قرآن بدان گویاست سه چیز است: 1- طاعت در دین 2- زنان که نزد مردان امانتند 3- مالی که نزد کسی بگذاری یا رازی که به او بگویی . ضمناً طبق روایتی که از پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) در امالی شیخ صدوق (قدس الله نفسه الزکیه) آمده ، علاقه خداوند به مردانی که غیرت شدید نسبت به خانواده و ناموس خود و حسن خلق و راستی زبان دارند (در حد لزوم نه افراطی گری) استنباط می شود. غیر از امین بودن مرد خصوصیتی مثل: دهن بین نبودن، زود باور نبودن و... قابل تحسین است که بازهم باید بگویم ای کاش همگی اینطور باشیم و هر حرفی را تا زمانی که ندیدیم باور نکنیم. اصولاً علاقه به زندگی و قانع بودن به داراییها و بسنده کردن به همان چیزی که خود باعث بوجود آمدن آن بودیم دوام زندگی را زیاد می کند. مرد خانواده با توجه به مکنت مالی می تواند همه گونه لذتی در زندگی داشته باشد همانگونه که در خود فیلم به آن اشاره شد اما نمی خواهد چون پایبند است. و اما جواب سؤال، اینجا است که میگویم الحق انعکاس بهترین اسم است. انعکاس امانتداری مرد، صداقت و راستگویی زن است و انعکاس صداقت زن، امانتداری و خویشتن داری مرد است . با هر دست که بدهی با همان دست می گیری یا هر چه بکاری همان را برداشت می کنی این جواب سؤال بود: که چرا ما دچار مشکل می شویم؟ چون خومان درست عمل نمی کنیم یا بلعکس.
در
این بین چهار شخصیت دیگر قابل ذکرند: همکلاسی قدیمی یا خواستگار از خود
متشکر، همسرش، بدهکار فرصت طلب و منشی محترمه . همکلاسی قدیمی که باعث و
بانی ایجاد مشکلات است و نمیفهمد که همکلاسی او شوهر خود را بخاطر قیافه،
پول و... دوست ندارد بلکه امانتداری و خویشتن داری و خصوصیات ویژه ی دیگر
او باعث جذبش به وی شده . همسر دوست 5 سال پیش که خود را در مقامی بالاتر
از شوهر خود میداند و وی را به جرمی ثابت نشده رها می کند، آنقدر راحت که
انسان را به حیرت وا می دارد. بدهکار باصطلاح محترم که از آب گل آلود ماهی
میگیرد (متأسفانه همیشه از این تیپ آدمها در زندگی وجود دارند) و منشی که
به او میگویم بیچاره نون بازوت رو بخور. در کل این فیلم بنظر من در بین
فیلمهای ایرانی خوب بود گرچه بنده خیلی سختگیرم و به سادگی به فیلمی یک
فیلم خوب نمی گویم . و قائل بر این هستم که در یک فیلم تا جایی که امکان
دارد باید نکات اخلاقی و آموزشی جای داد و زندگی را با این ابزار قدرتمند
به تعادل نزدیک کرد. می توان بجای نصیحتهای هر روزه در تلویزیون نکات را
در فیلم بصورت عینی نشان داد و راه حل آن را به صورت عملی طوری که خود
بیننده متوجه نشود به وی ارائه کرد یا پیشنهاد داد. خدا را شکر میکنم که
این فیلم برعکس فیلم « به همین سادگی » حرفی برای گفتن
داشت نه اینکه در بهمین سادگی فیلم بدی بوده باشد اما رضایت بخش نبود و
فقط میگفت: عجب مردهایی پیدا میشوند اصلاً توجه به همسرشان نمیکنند، بی
احساسها زن بیچاره گیر کی افتاده درسته بعضی از مردها اینطورند اما مانند
انعکاس جواب چراها داده نشد. بنظر من خوب بازی کردن نقش اول زن در کیفیت
فیلم تأثیر داشت نه تکنیک یا محتوا. یک فیلم باید در بیننده خود تأثیر (مثبت)
بگذارد. لااقل یک نکته مثل بدترین فیلمی که در دو سال اخیر دیدم (قاعده
بازی) داشته باشد که به آن دلخوش کنیم. انعکاس نکات خوب دیگری هم داشت که
مجال بیان ندارم.
ضمناً
انعکاس دو سه گاف تدوینی یا کارگردانی هم داشت. که اشکال ندارد به شرطی که
کارگردان پیش خودش نگوید: (ولش کن کی میفهمه) و نکته ای دیگر که از نظر
خودم به آن اشکال میگیرم اینکه : حالا چرا خانواده ای اینقدر ثروتمند
انتخاب شد نه اینکه زندگی ثروتمندها را نباید نشان داد یا دیگر منظورها،
نه در زندگی معمولی تر هم میشد کار کرد دوست دارم اهل تظاهر نباشیم. در
ضمن لامپ اضافه خاموش، یک خانه با سه کنتور برق و دهها چراغ روشن!!!!! .
ببخشید خیلی حرف زدم تازه خیلی از حرفها مانده .
هدیه به دوستان دلسوزم حسن مقدم و درخشنده .
سید حسین خاتمی
